08/04/2026
Nie tylko Jednolity Plik Kontrolny wysyłany do urzędu skarbowego. Już wkrótce każda osoba prowadząca działalność gospodarczą zobowiązana będzie również do wysyłki Jednolitego Pliku Ubezpieczeniowego. ZUS zażąda go do 5. dnia każdego miesiąca.
Przypomnijmy, że od 2018 roku każdy przedsiębiorca będący podatnikiem VAT zobowiązany jest do comiesięcznego przesyłania do urzędu skarbowego tzw. Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK). Obecnie, w ramach pliku JPK firmy zobowiązane są do elektronicznej wysyłki pełnej ewidencji VAT (zobacz szczegóły).
Z kolei w zakresie sprawozdawczości wobec ZUS, jeszcze do niedawna najmniejsze, jednoosobowe firmy nie musiały co miesiąc wysyłać żadnych dokumentów. Zmieniło się to w roku 2022 wraz z reformą składki zdrowotnej. Od tego czasu, niemal każdy przedsiębiorca musi co miesiąc składać aż dwie deklaracje: ZUS DRA oraz raport ZUS RCA. Już wkrótce jednak nastąpić mają kolejne zmiany.
Zamiast deklaracji ZUS - Jednolity Plik Ubezpieczeniowy
W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowany został projekt znowelizowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowe przepisy zakładają całkowitą zmianę w sposobie raportowania informacji ubezpieczeniowych do ZUS przez osoby prowadzące działalność gospodarczą.
Nowa ustawa zakłada wprowadzenie tzw. Jednolitego Pliku Ubezpieczeniowego (JPU) w miejsce obecnych deklaracji i raportów (m.in. ZUS DRA oraz ZUS RCA). Co istotne, Jednolity Plik Ubezpieczeniowy przesyłany przez przedsiębiorcę do ZUS miałby być podstawą do tworzenia odpowiednich dokumentów przez sam ZUS.
Według nowych przepisów, na podstawie przekazanych przez przedsiębiorcę informacji w ramach pliku JPU, system ZUS sam miałby generować odpowiednie dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe w imieniu przedsiębiorcy.
W przypadku jednoosobowych działalności gospodarczych, przekazywane do ZUS informacje obejmować będą wartość przychodu lub dochodu dla celów ustalenia wysokości składki zdrowotnej oraz dane niezbędne do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
W przypadku pozostałych płatników, dokumenty w ZUS będą generowane na podstawie informacji przesyłanych do ZUS bezpośrednio z systemów kadrowo-płacowych.
Co istotne, ustawa zakłada również zmianę terminów składania dokumentów do ZUS. Obecnie, przedsiębiorca ma czas na złożenie odpowiednich deklaracji do 20. dnia kolejnego miesiąca. Nowe przepisy skracają ten termin w sposób niezwykle odczuwalny. Plik JPU musi bowiem wpłynąć do ZUS już do 5. dnia miesiąca.
Nowa ustawa zakłada, że na podstawie informacji przekazanych w ramach pliku JPU, przedsiębiorca otrzyma od ZUS informację o utworzeniu zestawu dokumentów ubezpieczeniowych. Takie gotowe dokumenty będzie można od razu zatwierdzić lub skorygować przed zatwierdzeniem.
W przypadku gdy przedsiębiorca nie zatwierdzi w terminie sporządzonych przez ZUS dokumentów, nowe przepisy zakładają domniemanie ich zatwierdzenia. W takiej sytuacji ZUS po prostu uzna je za prawidłowe i zatwierdzi je automatycznie, bez zgody przedsiębiorcy.
Zgodnie z rządowymi planami, nowe przepisy mają wejść w życie w dwóch etapach. W pierwszej kolejności obowiązkiem wysyłki JPU objęte zostaną osoby prowadzące jednoosobowe działalności gospodarcze. W ich przypadku Jednolity Plik Ubezpieczeniowy ma zacząć obowiązywać już od 1 stycznia 2028 roku.
W przypadku pozostałych płatników (opłacających składki również za innych ubezpieczonych), obowiązkowy plik JPU zacznie obowiązywać dopiero 3 lata później, tj. 1 stycznia 2031 roku. Jeśli chcesz otrzymywać bieżące informacje na ten temat, zapisz się na nasz newsletter:
| Zobacz również: | Małe firmy z dopłatami po 1200 zł miesięcznie |
| Komu przysługuje zwolnienie z KSeF | |
| Wyższe stawki ryczałtu dla firm | |
