Składki ZUS - Aktualne i historyczne

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Zasiłek chorobowy a działalność gospodarcza

 

23/04/2014

(19/11/2012)

zus

Czy wiedziałeś, że 12 dni choroby w miesiącu powoduje, iż obciążenia składkami ZUS maleją do zera? Jakie warunki musi spełnić przedsiębiorca, aby otrzymać zasiłek chorobowy? Jak obliczana jest wysokość zasiłku? W jaki sposób pomniejszyć składki ZUS za okres choroby?

 



Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która przebywa na zwolnieniu lekarskim, ma prawo do zasiłku chorobowego wypłacanego przez ZUS. Co więcej, za okres choroby przedsiębiorca nie musi płacić składek ZUS. Te dwie okoliczności powodują, iż wystarczy 12 dni choroby w ciągu miesiąca, aby obniżyć obciążenia składkami ZUS do zera.

 

Komu przysługuje zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy przysługuje osobie prowadzącej działalność gospodarczą, jak również osobie współpracującej przy prowadzeniu takiej działalności, która jest czasowo niezdolna do pracy z powodu choroby. Niezdolność do pracy należy potwierdzić zaświadczeniem wystawionym przez lekarza (druk ZUS ZLA).

 

Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać zasiłek chorobowy?

Podstawowym warunkiem dla uzyskania zasiłku chorobowego jest terminowe opłacanie składki chorobowej. Składka chorobowa jest składką dobrowolną i wynosi 2,45% podstawy wymiaru. Podstawa wymiaru dla składki chorobowej jest tożsama z podstawą wymiaru dla składek na ubezpieczenie społeczne. W roku 2014 r. podstawa ta wynosiła 2247,60 zł. Minimalna kwota dobrowolnej składki chorobowej wynosi więc 55,07 zł.

Przedsiębiorca nie może zadeklarować podstawy wymiaru na ubezpieczenie chorobowe w kwocie innej niż dla składek na ubezpieczenie społeczne (chyba że całkowicie rezygnuje z ubezpieczenia chorobowego).

Aby uzyskać prawo do zasiłku chorobowego, składka chorobowa musi być opłacana terminowo, a więc do 10 dnia każdego miesiąca (w przypadku osób opłacających składki wyłącznie za siebie) lub do 15 dnia miesiąca (w przypadku osób będących również płatnikami dla innych osób). Tej zasady należy bezwzględnie przestrzegać, gdyż nieterminowe opłacenie składki chorobowej powoduje utratę prawa do zasiłku na okres kolejnych 3 miesięcy (zobacz również: Skutki nieterminowego opłacenia składki chorobowej).

Prawo do zasiłku chorobowego przedsiębiorca uzyskuje po upływie tzw. okresu wyczekiwania, który wynosi obecnie 90 dni. Oznacza to, iż jednokrotne opłacenie składki chorobowej nie daje automatycznie prawa do zasiłku chorobowego. Osoba prowadząca działalność gospodarczą musi być ubezpieczona nieprzerwanie przez okres co najmniej 90 dni, aby nabyć prawo do zasiłku. Dopiero niezdolność do pracy zaistniała po tym okresie, uprawnia do wnioskowania o zasiłek.

Wyjątkiem od powyższej zasady jest sytuacja, w której osoba taka była już wcześniej ubezpieczona z innego tytułu i postanowiła kontynuować ubezpieczenie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przerwa między poprzednim ubezpieczeniem a ubezpieczeniem z tytułu działalności gospodarczej nie może być jednak dłuższa niż 30 dni.

 

Przykład 1

Pan Tomasz do tej pory nie był nigdzie ubezpieczony. W dniu 2 stycznia 2014 r. zarejestrował działalność gospodarczą i zgłosił się do ubezpieczeń społecznych z tego tytułu. Postanowił opłacać również dobrowolną składkę chorobową. W dniach 15-20 marca 2014 r. pan Tomasz przebywał na zwolnieniu chorobowym.

Panu Tomaszowi nie przysługuje zasiłek chorobowy, gdyż nie minęło jeszcze 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Pan Tomasz uzyska prawo do zasiłku dopiero 1 kwietnia.

 

Przykład 2

Pani Alicja pracowała na podstawie umowy o pracę do dnia 20 lutego 2014 r. Z tego tytułu podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu. W dniu 15 marca 2014 r. Pani Alicja zarejestrowała działalność gospodarczą i zgłosiła się w terminie 7 dni do ubezpieczeń społecznych z tego tytułu. Postanowiła również opłacać dobrowolną składkę chorobową. W dniach 20-25 marca 2014 r. pani Alicja przebywała na zwolnieniu chorobowym.

Pani Alicji przysługuje zasiłek chorobowy. Od zakończenia poprzedniego okresu ubezpieczenia nie minęło bowiem 30 dni. W tym przypadku, do okresu ubezpieczenia wlicza się więc również poprzedni okres ubezpieczenia chorobowego.

Należy jednak pamiętać o terminowym opłacaniu składki chorobowej. Nieterminowe opłacenie składki (choćby z jednodniowym opóźnieniem) bądź opłacenie jej w niepełnej wysokości (choćby minimalnie niższej) powoduje bowiem utratę prawa do zasiłku od pierwszego dnia miesiąca, za który składkę opłacono nieterminowo lub w niepełnej wysokości. Oznacza to automatyczne wyrejestrowanie z ubezpieczenia chorobowego, potrzebę ponownego zgłoszenia i odczekania kolejnych 90 dni dla ponownego nabycia praw zasiłkowych.

 

Przykład 3

Pan Jacek prowadzi działalność gospodarczą i opłaca dobrowolną składkę na ubezpieczenie chorobowe. Składkę tę terminowo opłacał przez wszystkie lata prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak w lutym 2014 r. zapomniał opłacić składek w ustawowym terminie do 10 lutego i zapłacił je dopiero 11 lutego. W kolejnych dwóch miesiącach składki opłacał jednak terminowo. W dniach 15-20 kwietnia 2014 r. pan Jacek przebywał na zwolnieniu chorobowym.

Pan Jacek złożył do ZUS wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego, jednak ZUS odmówił mu prawa do zasiłku, gdyż w lutym składka została opłacona nieterminowo. W związku z tym, Pan Jacek utracił prawo do zasiłku z dniem 1 lutego.

Co w takiej sytuacji? Pan Jacek traci nie tylko prawo do zasiłku, ale zostaje również automatycznie wyrejestrowany z ubezpieczenia chorobowego z dniem 1 lutego 2014 r. Oznacza to, że nowy 90-dniowy okres wyczekiwania zacznie biegnąć dopiero od dnia, w którym Pan Jacek ponownie zgłosi się do ubezpieczenia chorobowego na druku ZUS ZUA. Istnieje również inne rozwiązanie. Pan Jacek może złożyć wniosek o przywrócenie okresu ubezpieczenia pomimo nieterminowej zapłaty składki. Przywrócenie takiego okresu zależy jednak od uznaniowej decyzji ZUS.

 

Jakie dokumenty należy złożyć do ZUS, aby otrzymać zasiłek chorobowy?

Osoba prowadząca działalność gospodarczą powinna dostarczyć do ZUS:

  • zwolnienie lekarskie na druku ZUS ZLA oraz
  • wypełniony formularz ZUS Z-3b

Dokumenty te powinny zostać dostarczone do ZUS w ciągu 7 dni od daty wystawienia zwolnienia (decyduje data stempla pocztowego).

ZUS jest zobowiązany do wypłaty zasiłku w ciągu 30 dni od daty otrzymania tych dokumentów. Jeżeli ZUS spóźnia się z wypłatą zasiłku, możemy żądać zapłaty odsetek ustawowych.

 

Jaka jest wysokość zasiłku chorobowego?

Wysokość zasiłku chorobowego zależy od podstawy wymiaru składek. Osoba prowadząca działalność gospodarczą może zadeklarować dowolną podstawę wymiaru składek jednak nie niższą niż minimalna podstawa składek ZUS obowiązująca dla firm, która na rok 2014 wynosiła 2247,60 zł.

Podstawę wymiaru dla zasiłku chorobowego stanowi średnia podstawa wymiaru składek z ostatnich 12 miesięcy, pomniejszona o wskaźnik w wysokości 13,71%.

Miesięczna kwota zasiłku chorobowego stanowi 80% tak wyliczonej podstawy (a w przypadku gdy choroba przypada na okres ciąży - 100%). Za każdy dzień choroby przysługuje 1/30 lub 1/31 tak obliczonej kwoty, w zależności od ilości dni w miesiącu. Należy pamiętać, że od kwoty zasiłku potrącana jest jeszcze zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 18%.

 

Przykład 4

Pan Jerzy prowadzi działalność gospodarczą i opłaca terminowo dobrowolną składkę na ubezpieczenie chorobowe. W 2013 r. opłacał składki ZUS od podstawy wymiaru równej 2227,80 zł, natomiast w roku 2014 r. opłaca składki od podstawy wymiaru w wysokości 2247,60 zł. W dniach 10-21 kwietnia 2014 r. Pan Jerzy przebywał na zwolnieniu lekarskim.

W tym przypadku podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, jako średnia z ostatnich 12 miesięcy, będzie liczona z dziewięciu miesięcy roku 2013 oraz trzech miesięcy roku 2014:

(9 * 2227,80 + 3 * 2247,60) / 12 = 2232,75 zł

Tak obliczona średnia pomniejszana jest o wskaźnik równy 13,71%

2232,75 * (1-0,1371) = 1926,64 zł

Miesięczna kwota zasiłku stanowi 80% podstawy:

1926,64 * 80% = 1541,31 zł

Za każdy dzień choroby Panu Jerzemu przysługuje zasiłek w wysokości:

1541,31 / 30 = 51,38 zł

Pan Jerzy przebywał na zwolnieniu 12 dni, a więc kwota zasiłku za ten okres wyniesie:

51,38 * 12 = 616,56 zł

Od tej kwoty ZUS potrąci jeszcze zaliczkę na podatek dochodowy:

616,56 - 18% * (616,56) = 505,58 zł

Ostatecznie, Pan Jerzy otrzyma zasiłek chorobowy w wysokości 505,58 zł.

 

Za okres choroby nie płacimy składek ZUS

Okres, za który przedsiębiorcy przysługiwał zasiłek chorobowy, jest okresem, za który nie trzeba opłacać składek na ubezpieczenie społeczne. Osoba prowadząca działalność gospodarczą ma prawo pomniejszyć płacone składki ZUS proporcjonalnie do ilości dni, za które pobierała zasiłek. Pomniejszenie to dotyczy jednak tylko składek na ubezpieczenie społeczne. Składka zdrowotna płacona jest w całości, niezależnie od ilości przechorowanych dni.

 

Przykład 5

Pan Jerzy z poprzedniego przykładu otrzymał zasiłek chorobowy za 12 dni kwietnia. Oznacza to, że jest zobowiązany do zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne jedynie za pozostałych 18 dni kwietnia. Składkę zdrowotną za miesiąc kwiecień zapłaci natomiast w całości. W jaki sposób powinien obliczyć należną składkę za miesiąc kwiecień?

Pełna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za miesiąc kwiecień wynosi 2247,60 zł. Podstawa wymiaru za jeden dzień kwietnia wynosi więc:

2247,60 / 30 = 74,92 zł

Podstawa wymiaru składek za 18 dni kwietnia wynosi:

74,92 * 18 = 1348,56 zł

Od tej podstawy należy obliczyć wszystkie składki według obowiązujących aktualnie stawek:

- składka emerytalna 1348,56 * 19,52% = 263,24
- składka rentowa 1348,56 *  8,00% = 107,88
- składka chorobowa 1348,56 *  2,45% =  33,04
- składka wypadkowa 1348,56 *  1,93% =  26,03
- składka na Fundusz Pracy 1348,56 *  2,45% =  33,04

Łącznie składki na ubezpieczenie społeczne wyniosą więc 463,23 zł (w sytuacji, w której Pan Jerzy nie choruje, płaciłby pełne składki w wysokości 772,06 zł).

Jak łatwo zauważyć, kwota zasiłku w wysokości 505,58 zł, jaką otrzymał Pan Jerzy, sfinansuje z nadwyżką koszt składek ZUS za ten miesiąc (463,23 zł). Wystarczy więc 12 dni choroby w miesiącu, aby zredukować koszt składek ZUS do zera.

Powyższe obliczenia pomijają składkę zdrowotną (obecnie 270,40 zł), którą należy zapłacić w całości, niezależnie od ilości dni na zwolnieniu lekarskim.

 

W jaki sposób złożyć korekty deklaracji?

Aby uzyskać prawo do zapłaty pomniejszonych składek ZUS, przedsiębiorca powinien złożyć korekty deklaracji rozliczeniowych. Dla osoby rozliczającej się wyłącznie za siebie będzie to deklaracja ZUS DRA, natomiast osoby zgłaszające również innych ubezpieczonych powinny złożyć dodatkowo deklarację ZUS RCA. W deklaracjach tych należy wykazać odpowiednio pomniejszone kwoty składek na ubezpieczenie społeczne. Czy to oznacza, że już w kolejnym miesiącu po przebyciu choroby możemy zapłacić niższe składki? Niekoniecznie.

 

Przykład 6

Powróćmy do Pana Jerzego z poprzednich dwóch przykładów. Warunkiem koniecznym do otrzymania zasiłku chorobowego jest opłacenie składki chorobowej za miesiąc, w którym wystąpiła choroba, tj. składki za miesiąc kwiecień. Składkę tę jednak Pan Jerzy płaci dopiero w miesiącu następnym, a więc do 10 maja. Dopóki składka ta nie zostanie zapłacona, ZUS nie wypłaci mu zasiłku.

Teoretycznie, Pan Jerzy mógłby już w kwietniu (zanim jeszcze otrzyma decyzję o przyznaniu zasiłku) złożyć korektę deklaracji, wykazując kwotę składek w pomniejszonej wysokości, tj. 463,23 zł zamiast pełnych 772,06 zł. I taką pomniejszoną składkę zapłacić do 10 maja.

Co jednak w sytuacji gdy, z jakichś względów, ZUS odmówi przyznania zasiłku Panu Jerzemu? Okaże się wówczas, iż Pan Jerzy nie miał prawa do pomniejszenia składek i powinien był zapłacić składki w pełnej wysokości. Składki (w tym składka chorobowa) zostały już jednak zapłacone w kwocie pomniejszonej a ustawowy termin płatności już minął.

W tym przypadku okazało by się więc, iż Pan Jerzy zapłacił w terminie za niskie składki. A jak pamiętamy, uiszczenie składki chorobowej w nieprawidłowej wysokości skutkuje odebraniem prawa do zasiłku, automatycznym wyrejestrowaniem z ubezpieczenia chorobowego i koniecznością wyczekiwania na to ubezpieczenie przez kolejnych 90 dni.

Dlatego, na wszelki wypadek, Pan Jerzy powinien opłacić składkę za kwiecień w pełnej wysokości. Dopiero po otrzymaniu zasiłku, Pan Jerzy złoży korektę deklaracji za miesiąc kwiecień. Nadwyżka, która powstanie na jego koncie w ZUSie, zostanie odjęta przy okazji kolejnej płatności składek.

Należy jednak pamiętać, iż zapłata pełnej składki za miesiąc choroby (w tym przypadku - za kwiecień) nie jest obowiązkowa. Jeżeli Pan Jerzy jest pewny, że zasiłek zostanie mu wypłacony, może od razu zapłacić składki pomniejszone. W takim przypadku ZUS nie ma prawa żądać zapłaty pełnych składek za miesiąc choroby. Szerzej o tym problemie pisaliśmy tutaj.

Zobacz również:  Jak uniknąć ZUS?
  Zasiłek opiekuńczy dla przedsiębiorcy
  Jak podwyższyć zasiłek macierzyński?
   
Powered by Web Agency
 

Chcesz otrzymywać bieżące informacje na ten temat?

Zamów nasz biuletyn:

Chcesz być na bieżąco

 w tym temacie?

Zamów nasz biuletyn:

Sonda

Czy zrezygnujesz z OFE i przeniesiesz swoje pieniądze do ZUS?
 



Sonda

Czy płacił(a)byś ponad 1000 zł do ZUS, gdyby składki te były dobrowolne?